22 september 2025
Nieuws
Wat is de rol van de AA-accountant MKB?
De AA-accountant met de oriëntatie MKB is de vaste sparringpartner van de ondernemer. De focus ligt op jaarrekeningen samenstellen, advies geven en overige assuranceopdrachten. De wettelijke controle van de jaarrekening (audit) behoort niet tot het werkveld van de AA-accountant MKB. Een vrijwillige controle kán in theorie, maar komt in de praktijk niet zo vaak voor.

Wat is een jaarrekening?
Een jaarrekening is een financieel verslag dat de financiële positie en prestaties van een organisatie over een bepaald boekjaar weergeeft. Het bestaat doorgaans uit:
- Een balans
- Een winst-en-verliesrekening
- Een kasstroomoverzicht
- Toelichtingen op deze onderdelen
Voor veel ondernemingen is een jaarrekening een wettelijk verplicht document dat inzicht biedt in hun financiële gezondheid. Maar even zo vaak wordt dit document op vrijwillige basis gemaakt.
Wat doet de AA-accountant MKB dan wel?
De AA-accountant MKB richt zich op:
- Samenstellen van jaarrekeningen en tussentijdse rapportages
- Opstellen en beoordelen van fiscale aangiften (onder andere IB, VpB, OB)
- Adviseren over financiële, fiscale en bedrijfseconomische vraagstukken
- Begeleiden bij digitalisering en procesverbetering van de administratie
- Uitvoeren van overige assuranceopdrachten (zoals beoordelingsopdrachten, subsidieverklaringen, verklaringen bij prognoses)
De stappen van een samenstelopdracht
Het samenstellen van een jaarrekening is een van de kernwerkzaamheden van de AA-accountant MKB. De AA-accountant volgt daarbij standaard 4410: samenstellingsopdrachten. Dit is een onderdeel van de nadere voorschriften controle- en overige standaarden (NV COS). Het proces verloopt in grote lijnen als volgt:
1. Opdrachtbevestiging
De AA-accountant sluit een overeenkomst met de cliënt (engagement letter), legt vast dat het gaat om een samenstellingsopdracht (geen controle of beoordeling) en maakt afspraken over de reikwijdte, de verantwoordelijkheden van de ondernemer en zijn eigen rol.
2. Verzamelen van gegevens
De administratie wordt aangeleverd (zoals grootboek, dagboeken, bank, loonadministratie en voorraad). Daarnaast bespreekt de AA-accountant met de ondernemer relevante gebeurtenissen, zoals investeringen, leningen of reorganisaties.
3. Administratieve verwerking
De AA-accountant controleert of de administratie compleet is en verwerkt memoriaalboekingen, correcties en schattingen, bijvoorbeeld voor afschrijvingen of voorzieningen. Vervolgens worden de balans en de winst-en-verliesrekening opgesteld. Dit gebeurt vaak door een andere afdeling of medewerker, waarna de samenstelafdeling de jaarrekening samenstelt, steeds vaker op basis van risicogericht samenstellen.
4. Analyseren en signaleren
De cijfers worden vergeleken met voorgaande jaren via trendanalyses en ratio-analyses (liquiditeit, solvabiliteit, rentabiliteit). Opvallende posten of afwijkingen worden gesignaleerd en besproken met de ondernemer.
5. Opstellen van toelichtingen
De AA-accountant beschrijft de waarderingsgrondslagen (zoals afschrijvingsmethoden en voorraadwaardering), licht bijzondere posten en gebeurtenissen na de balansdatum toe en stelt overige verplichte toelichtingen op volgens BW 2 titel 9 (indien van toepassing).
6. Conceptjaarrekening bespreken
De conceptstukken worden voorgelegd aan de ondernemer. De AA-accountant licht de cijfers, trends en bijzonderheden toe en bespreekt de fiscale consequenties, bijvoorbeeld rond de dividenduitkering of verliesverrekening.
7. Samenstellingsverklaring toevoegen
De AA-accountant geeft een samenstellingsverklaring af volgens standaard 4410. Hierin staat dat de jaarrekening is opgesteld op basis van door de cliënt verstrekte gegevens, zonder controle of beoordeling.
8. Definitieve jaarrekening opleveren
Tot slot worden de jaarrekening en samenstellingsverklaring aan de ondernemer overhandigd. Indien nodig worden de publicatiestukken voorbereid voor deponering bij de Kamer van Koophandel (bijvoorbeeld bij bv’s).
Succesvol(ler) worden in accountancy – de opleidingsroute
Opleidingsroutes naar de titel AA‑accountant MKB:
- Traditionele route: eerst de Post Bachelor AA Accountancy - MKB (2 jaar), daarna de Praktijkopleiding AA MKB (3 jaar)
- Geïntegreerde route: Post Bachelor AA Accountancy – MKB Geïntegreerd in circa 3 jaar. Deze route bespaart tijd, voorkomt dubbele toetsing en kent een hoger slagingspercentage
Voor wie is de AA MKB van meerwaarde?
De AA-accountant MKB is vooral van waarde voor mkb‑ondernemers die behoefte hebben aan een proactieve financieel adviseur, voor organisaties die willen professionaliseren met actuele stuurinformatie en procesverbetering, en voor familiebedrijven of zzp’ers/kleine bv’s die hun cijfers graag laten beoordelen door een onafhankelijk expert, ook als er geen wettelijke auditplicht geldt.
Een accountant heeft meer dan vakkennis alleen?
Bij Markus Verbeek Praehep ontwikkel je niet alleen vakinhoudelijke kennis, maar ga je ook aan de slag met jouw soft skills als financieel professional, zoals analytisch denken, probleemoplossend vermogen, communicatie en integriteit. Zo groei je uit tot een betrouwbare en professionele accountant die van waarde is voor elke organisatie.